Schaamte kan armoede juist verergeren: wat doe je ertegen?

Wat is het

Op 5 augustus 2022 waren er 100.000 mensen die gebruik maken van de voedselbank, veel heeft dit te maken met de crisissen en corona. Schaamte voor armoede zorgt ervoor dat een persoon minder snel hulp gaat vragen om de armoede aan te pakken, te verminderen. De persoon schaamt zich omdat het dingen niet kan gaat doen of kan kopen. Simpele producten die horen bij het dagelijks leven zijn vaak al duur, kleding kopen is vaak een groot probleem.

Schaamte geeft u het gevoel dat u verkeerd, slecht, onbelangrijk en onwaardig bent, het tast u gevoel van eigenwaarde aan. Als u schaamte over uzelf ervaart is het ook een enorme belemmering om hulp te vragen. Schaamte gaat vaak samen met falen en onzekerheid en met afsluiten en vermijden. Schaamte maakt dat u uw minderwaardig voelt. Het kan zijn dat u uw schaamt voor iets wat u hebt gedaan, of iets wat u bent.

Herkennen

Schaamte van een laag inkomen, het lage inkomen is vaak veranderd door de hoge onverwachtse kosten. Wanneer de kosten hetzelfde zouden zijn zou er minder noodzaak zijn om een pakket aan te vragen. Gezinnen met een middeninkomen moeten vaker gebruik maken van een pakket. Schaamte zorgt voor meer geldproblemen en het minder goed bijhouden van de administratie. Schaamte kan door personen worden gezien als falen, het maakt erg onzeker.

Schaamte dat het niet meer lukt rond te komen, om rekeningen te betalen. De kosten van de energie zijn ineens zo hoog en onverwachts dat hier niet voor kan zijn gespaard, of geld apart is gezet. Door de extra kosten is het niet mogelijk de rekeningen nog te betalen wat anders wel kan.

Schaamte om hulp te vragen, hulp vragen is vaak iets dat iemand uitstelt, het gaat nog wel. De persoon moet eerst accepteren dat het hulp nodig heeft het nu niet zo verder kan, voor het een aanvraag kan gaan doen. De stap naar een voedselbank is voor een persoon erg groot. Een persoon zou minder snel zeggen eigenlijk heb ik een nieuwe broek nodig, of de jongste is uit de schoenen gegroeid. Hierdoor is het minder bekend bij andere, waardoor het probleem niet word opgelost.

Schaamte om gezien te worden bij de voedselbank. Een voedselbank staat vaak midden in een wijk op een centrale plek. In de wijk woont de persoon en vaak kennen vele de persoon. Door het gezien worden bij de voedselbank kan er meer over de persoon gepraat gaan worden in de wijk, het geeft de persoon een naar gevoel als de persoon gezien word door een bekende.

Behandelen

Elk jaar komen meer mensen bij de voedselbank terecht, steeds meer mensen moeten het doen met een klein minimaal inkomen, de armoede in het land groeit en blijft groeien. Er komen alleen maar meer voedselbanken, dit geeft duidelijk aan dat er steeds meer vraag is, u bent zeker niet de eerste en de enige dien een pakket gaat aanvragen, iedereen heeft de moeilijke stappen moeten zetten.

Een voedselpakket is voor de lage inkomens wanneer iemand minder dan €300.- overhoud voor voeding en kleding bij een alleenstaande. Inkomen – uitgave vaste lasten = leefgeld moet minder dan €300.- zijn voor een voedselpakket. In deze tijden is het steeds vaker normaal om een voedselpakket aan te vragen, personen die het normaal goed hebben of kunnen rondkomen komen door de hoge kosten van energie en boodschappen in de problemen, het is een nieuwe groep die een pakket gaat aanvragen.

Er zijn veel dingen die kunnen worden aangevraagd, het geld word gestort elke maand of het pakket kan worden opgehaald. Dit is iemand altijd een vis geven, maar nooit leren om zelf een vis te vangen. Er zijn weinig mogelijkheden om weer uit de armoede te komen, er word personen weinig hulp geboden om het beter te krijgen, de persoon leert te weinig voor nieuwe kansen en onafhankelijk te worden van instanties, gemeente, voedselbank.

Personen worden door de samenleving vaak gekeurd, het hebben van een baan is belangrijk anders ben je lui. Als je gewoon boodschappen doet bij bijvoorbeeld AH die heeft geld genoeg. Wanneer een persoon schulden heeft is het vaak die kan niet omgaan met geld of te veel uitgeven. In veel gevallen komt de problematiek door de regelgeving van het land en kan een persoon er zelf weinig aan doen. Het hebben van een oordeel zorgt ervoor dat het meer taboe is, mensen er niet over durven te praten.

Gevolgen

Door schaamte kan een persoon minder hulp vragen en hierdoor meer in mentale problematiek komen. De persoon maakt zich zorgen over de armoede en de dingen die gedaan moeten worden, maakt zich zorgen over hoe rekeningen betaald moeten worden of dat een kind niet mee kan op schoolreisje. De zorgen gaan over in piekeren en hierdoor kan een persoon minder goed slapen, is meer gestrest, ervaart minder rust op een dag.

Een persoon kan door schaamte meer gaan vermijden. De persoon komt niet meer graag buiten of onder de mensen om iets te gaan doen. De persoon moet vaker nee zeggen als er een uitje word geplant. Voor een persoon kan het een naar gevoel geven als dingen als een ijsje kopen al een probleem word. Door het vermijden kan het sociaal netwerk kleiner worden, kan een persoon meer depressie raken en verder van de samenleving komen te staan. Bij schaamte neemt de eenzaamheid toe.

Een persoon kan zich meer buiten de groep voelen staan, de samenleving, en hierdoor zich minderwaardig gaan voelen, de schaamte kan zorgen voor angsten. Het minderwaardig voelen zorgt ervoor dat dingen veel minder worden opgepakt, dat contacten snel afnemen, dat een persoon meer angst ervaart door triggers. Ik ben minder omdat ik naar de voedselbank moet (normaal naar de supermarkt), ik wil niet bij die groep horen, ik hoor hier niet.

Een persoon kan zich machteloos voelen door de armoede, die word aangedaan, de persoon kan het niet voorkomen en zit er ineens midden in. Er zijn bijna geen mogelijkheden om het direct te veranderen. Voor middeninkomens zijn vaak geen tegemoetkomingen, voor lage inkomsten wel. De middeninkomens worden vaak vergeten in het beleid voor steunmaatregelen.

Plan

Wanneer u inkomen erg laag is en het niet lukt om rond te komen, is het belangrijk om gebruik te maken van een voedselpakket om te kunnen eten, daarnaast heeft de gemeente allerlei tegemoetkomingen die u kunt aanvragen voor bijvoorbeeld kleding van de bijzondere bijstand, voor een laptop voor school zijn bij sommige gemeente een vergoeding.

Het is per gemeente verschillend wat er word vergoed, kijk op de website van uw gemeente. Vraag alle toeslagen aan bij de belastingdienst, huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget, kinderopvangtoeslag. Vraag bij SVB de kinderbijslag aan die u 1x per 3 maanden krijgt. Vraag de energietoeslag aan bij de overheid.

Wanneer het nodig is, is het nodig, het is nu even niet anders, het is een keuze om het aan te pakken en een aanvraag te doen, of nog langer wachten, van wachten word het vaak niet beter. Het is een moeilijke stap om te nemen, maar voor nu is het even beter, misschien is het over een half jaar weer anders en is het pakket niet nodig.

De schaamte kan meer afnemen als er minder taboe op heerst, het een bespreekbaar onderwerp is en er vaker over word gesproken. De voedselbank is voor veel mensen een plek waar ze liever niet komen, maar door noodzaak heen moeten. Het onderwerp bespreken van de voedselbank, toeslagen en van de armoede kan een hoop helpen om de stap makkelijker te zetten.